Un día a Igrexa achegouse a Xesús.
- Mestre - xe dixo - ¿que teño que facer para gaña-la vida eterna?
E Xesús contestou sen moito afán:
- Xa sabes o que din os teus mandamentos: ir a misa os domingos, confesarse, comulgar por Pascua...
Pero a Igrexaa buscaba anotarse un tanto:
- Mestre, esto o vimos facendo desde hai séculos!
Entón Xesús exclamou:
- Ah! Pois logo unha cousa che falta para ser perfecta! Vai, vende todo o que tes, e ven comigo.
Entón a Igrexa baixou a cabeza, deu media volta e marchou avergoñada, porque era moi rica.
Tamén Xesús, volo aseguro, quedou apenado.
Coñecín este blogue por un amigo común co que quedara para falarmos de relixión.
ResponderEliminarNesta historia que relatas eu imaxino outro final; non sei, percevo como se a mágoa de Xesús non fora, neste caso, un acto criativo con capacidade de mudar a situación. Algo así como se estivera resignado, e houbera perdido o seu poder.
Eu che pregunto: ¿qué significado relixioso lle outorgas ao desaloxo dos mercaderes por Xesús, cando entrou cun vergallo na mao? (Xoan 2, 13-22). A miña intuición o relaciona co problema do relato, ainda que igual non ten nada que ver. Tí ¿qué pensas?
Encantado de encontrarme este blogue. Vouno recomendar a unha amiga.
Xesús sempre amosou un respecto absoluto pola liberdade individual. A súa mensaxe é unha proposta, non unha imposición. Por outro lado sería dificil impoñer o perdón, a humildade, a caridade...o amor en definitiva, pois o que se pide é un cambio interior (hai moitas figuras literarias ao respecto: nacer de novo, mudar o corazón de pedra...).
ResponderEliminarPrecisamente, penso eu, calquera acto ou actitude impositiva desvirtúa a proposta de Xesús.
A pasaxe do templo a enmarco nunha explosión de rabia, máis cun trasfondo didáctico ou "mediático" que con intención de mudar nada, pois Xesús non tiña poder civil nin relixioso, e os mercaderes voltarían aos seus postos a continuación.
Por certo, Taliesin, benvido ao blog. Agardo que de para moitas conversas...
ResponderEliminarA miña meditación sobre a pasaxe me leva por camiños diferentes. A explosión de raiba non cadra coa sabedoría de Xesús que impregna todos o seus actos coa finalidade de dar ao home unha pista para acadar ao Pai. Por iso eu creo que foi un acto “didáctico”. Non te asustes: non quero dicir que a “lección” que da Xesús é a utilidade da violencia. Nen muito menos que se poda rematar coa situación dunha igrexa rica con eses medios. Madia leva!
ResponderEliminarExiste unha anécdota do mestre zen Nansen, que vendo aos seus discípulos discutiren sobre se un gato tiña ou non a natureza búdica, zanxou a discusión pillando ao gato e preguntou: ¿se alguén de vos é quen de decirme unha palabra zen, salvarei ao gato, senón o cortarei en dous? Ninguén foi capaz de cicir unha só palabra, e Nansen cortou o gato en dous: todo un sacrilexio no budismo que ten o máximo respeito por cualquer forma de vida sensible.
Nasen non apañou unha perrencha: era sabio e dou unha “lección”.
Istas leccións, dos sabios Xesús e Nansen, van directamente ao cerne: nun caso dando unha pista para achegarse ao pai, e noutro caso para acadar a natureza búdica.
Como estou no traballo, seguirei argumentando cando poida ...
“O celo pola casa me devora”: a Xesús parecelle mal e indigna que o templo do seu pai se teña convertido nunha casa de comercio. Pero podemos transladar a mesma reacción á situación actual dunha “igrexa rica”. Xesús se indignaría e aplicaría toda a súa enerxía a mudar a situación. Non se apenaría e deixaría estar as cousas como están.
ResponderEliminarO cambio interior do que falas, o “nascer de novo” parece ser o que suxire Xesús cando afirma que él levantaría o templo en tres días, palabras que habían adquirir o seu significado posteriormente. Ese renascer que é a ensinanza de Xesús precisa a purificación do templo. Non se pode acoller a luz divina no proprio ser sen terse primeiro purificado de “materialismo”. O desapego se debe producir como unha decisión radical e cortarse de raíz. Xesús ergue o látigo; e no budismo, tal decisión radical, se simboliza coa espada do Bodhisattva Manjusri, que corta de raíz a ilusión.
O apego ao material se expresa en Xoan 2, 13-22, coas palabras dos dirixentes xudíos que só son capaces de concebir o templo de maneira material: “foron necesarios 46 anos para construir iste templo”. O boato da igrexa expresa a mesma confusión e apego a un templo material.
Miña interpretación da pasaxe é que se debe cortar de raíz co apego. Tí dices que Xesús non tentou mudar nada, pois non tiña poder civil e relixioso. Sen embargo, pasou da súa comunidade relixiosa (“igrexa”) e sobre outra pedra construiu un templo renovado, capaz de construirse en tres días.
Ben, se van abrindo varios frentes na conversa.
ResponderEliminarRespecto do último párrafo, eu penso que Xesús era profundamente xudeu. En termos estrictamente humanos, o vexo máis como un reformista que como un fundador. Él mesmo basea a súa mensaxe na historia e na Torá. E di: "non veño a derogar se non a dar plenitude", referindose á Lei de Moises.
Non creo que Xesús tivera intención de fundar unha relixión; pero logo a historia ten vida propia...
Pero me parece interesante o debate sobre a expulsión dos mercaderes do templo. Eu tamén lle otorgo á sú aparición nos evanxeos un significado eminentemente didáctico. Non teño tan claro que o feito en sí tivera esa intención. A indignación de Xesús, expresada dun xeito físico (coller un vergallo e tirar as mesas dos cambistas, etc.), creo que sí cadra coa súa personalidade e non a relegaría a un segundo plano. Tiña eu un compañeiro, nos tempos universitarios, que ante unha situación dificil adoitaba decir: "asumámolo con cristiana resignación". A min me repateaba ese comentario e lle dicía que creía que a resignación non era nada cristiana, que era moito máis cristiana a indignación. Xesús se indigna en varios episodios relatados nos evanxeos, e pronuncia palabras durísimas contra algúns sectores sociais. No templo é o único episodio no que esa indignación se manifesta "físicamente". Pero non o vexo como unha rabieta, senón como unha profunda indignación. Nese sentido é no que creo que Xesús non trataba de mudar nada. Entendámonos, penso que non trataba de mudar nada no templo. Non creo que se lle pasase pola cabeza a posibilidade de que o seu xesto puidera rematar co comercio dentro do templo. Nin sequera penso que se plantexara as consecuencias e interpretacións futuras do seu xesto. O vexo como un xesto expontáneo e profundamente humano. E me cadra coa personalidade que os evanxeos reflexan de Xesús. Non era para nada un místico.
Resumindo ao fio desto: penso que Xesús trata de cambiar ás persoas como motor de cambio das situacións de inxustiza. Nese sentido, Xesús lle confire moita máis importancia ao cambio que se produce dentro dunha persoa, que aos cambios institucionais. Tamén esto se ve nos evanxeos. Xesús non propón reformas institucionais na xerarquía relixiosa xudía, nin se adica a condear a ocupación romana de Xudea. O que propón é un cambio interior; pero a mística de Xesús se reduce ao amor. O que Xesús propón é que poñamos por diante o amor. Por diante da lei, dos ritos, dos costumes, está o amor. O cambio radical e novedoso que propón Xesús, é que amemos e que nese amor baseemos a nosa acción.
E de ahí deberán xurdir os outros cambios. Porque si cambiamos as estructuras, as formas, as leis, pero non hai amor detrás de todo eso, non estariamos facendo o verdadeiro cambio necesario.
A eso me refiro cando digo que Xesús non tentaba cambiar as cousas. A que o que buscaba era un cambio de fondo.
Penso que Xesús mira apenado moitas cousas na Igrexa. Pero tamén penso que o cambio que propón hoxe é o mesmo que fai 2000 anos: non as estructuras, senón os corazóns.
Para delimitar o contexto do que vou dicir, debo indicar que non contemplarei para nada a Xesús como unha figura histórica. Polo tanto deixo de lado as consideracións de se pretendía ou non montar unha nova relixión, se pretendía ou non reformar as institucións, etc. Pola miña parte fecharía eses frentes.
ResponderEliminarMeu interese está en extraer das pasaxes do evanxeo unha ensinanza de práctica relixiosa e de valorar o papel da igrexa en relación a ese obxectivo. E máis en concreto, facelo en relación a Xoan 2, ( ) que eu trouxen á tona para me explicar.
Concibo istas pasaxes do evanxeo como píloras de sabedoría, onde cada un dos seus elementos xoga un papel no sistema total que lle da sentido. Un deles é o da indignación de Xesús.
Cando dís que ves a indignación como un xesto espontáneo e profundamente humano, dame a impresión de que non lle das a máis mínima importancia de cara a interpretar o resto que segue. Como se fose unha característica da persoaxe que non afecta á mensaxe. Pero dá a casualidade de que por mor de este xesto espontáneo se cria a oportunidade de dialogar cos dirixentes xudeus. Se os cambistas están alí é porque llelo permiten os relixiosos e non me negarás que Xesús debía supor que o seu xesto ía provocar o seu enfrontamento con eles. Como mínimo, o que se suxire no texto é que Xesús quería mostrarlle aos relixiosos xudeus a súa indignación porque estaban profanando o templo do pai.
É un acto espontáneo pero consciente, quer dicir que procura un finalidade: comunicar co seu acto a vía para chegar ao pai. E desde isa perspectiva é que nos podemos preguntar ¿por qué Xesús elixe dicir que está indignado coas prácticas dos relixiosos xudeus mediante o vergallo e non doutro xeito? Adianto que para mín aí está a chave para entender a pasaxe acaidamente.
Alén diso, sinalas que o que Xesús propón é un cambio individual mediante o amor, sobre o cal debemos fundar a nosa acción. De acordo, o cambio que propón é que actuemos desde o amor que él ven a revelar como a esencia da relación do pai coas creaturas. Na pasaxe que estamos analisando, o amor aparece na misteriosa afirmación de que él construiría o templo en tres días, en alusión a súa entrega en holocausto.
ResponderEliminarPor tanto, para que podamos actuar desde o amor, temos que entregarnos a angustia mortal de perder os referentes das nosas posesións que constituen a propria persoa (ego). A nosa alma (templo) ten que estar virxinal para permitir producirse a transformación persoal (morte e resurección). Que esté virxinal (e pobre) quere decir que teña sido desaloxada dos cambistas e de todas as consideracións materiais, pero non só deso, senón do materialismo da relixión. E aquí non falo só das riquezas materiais da igrexa, senón de toda esas posesións da verdade a respeito de temas morais e mundanos que están á orde do día nas manifestacións da igrexa sobre a que está opinando constantemente coa pretensión de guiar ao seu rebaño. ¿Cómo se pode entregar un ao amor coa cabeza chea de paxariños sobre a moral sexual, reproductiva, a conveniencia sobre determinadas políticas: educativa, etc.?
Nos entregamos cando renunciamos ao referente das nosas posesións ideolóxicas que definen a nosas identidade como persoas (riqueza). Pero temos un problema, que a nosa identidade nola outorga a comunidade á que pertencemos. Por iso non é tan simples a cousa e non podemos decir que a mensaxe de Xesús se dirixe ao individuo exclusivamente. Está a comunidade (eclesia) ¿non é?
¿Cómo resolvemos o problema? ¿Cómo ficar virxinais para entregarnos con amor á acción no mundo cando nos constitue a nosa personalidade (ego) os tropecentos mandamentos da madre igrexa: non votarás aos que perxudican aos colexios relixiosos (cambistas facendo transaccións)?
Apenarse sería compadecerse, identificarse coa pena para ofrecer sostén. E Xesús non ofrece sostén nengún e radicalmente entra a saco e dice ben claro: fora da alma humana preocupacións mundanas e materiais!! Radicalmente, con indignación, deixa ben claro que a casa do seu pai é para os que queren entregarse con amor á acción no mundo. Por tanto, a emoción da indignación é o motor para rematar dunha vez por todas coas especulacións con aparencia de relixión, incluida, creo eu, a reforma da propria igrexa.
Agora, que cada un resolva como entenda o problema cambio individual - cambio da comunidade.
(La madre que me parió...)
ResponderEliminarO mesmo digo.
ResponderEliminarVoy a decir algo muy simple, y probablemente una simpleza, pero que creo no se aleja demasiado de lo que acaba planteando Taliesín:
ResponderEliminar¿El mensaje fundamental (y además novedoso) de Jesús, el del amor, aunque siga en el núcleo, no se ha visto, desde entonces, rodeado de capas y más capas de explicaciones desviadas, de corolarios innecesarios, de adornos superfluos, y, en fin, de una estructura humana, demasiado humana, hasta resultar difícil de distinguir?
¿Y esa carga no es en gran parte la misma que arrastraba antes, de la que no se ha sabido/podido/querido librar?
La discusión sobre cuánto se han alejado las religiones (confesiones religiosas, usando la terminología de T.) de la religión, la dejamos para unos vinos, ¿no?
E que a min me gusta levar o evanxeo ao terreo persoal, dos individuos, porque a Igrexa (como outras institucións humanas) só magnifica, á escala que lle corresponde, as contradiccións que existen dentro de cada un de nós. A Igrexa non é pobre, como lle gustaría a Xesús. Pero eu, cristián de a pé, tampouco son pobre. Non renunciei a ningunha das vantaxes usurpadas que me proporciona o ser cidadán dun país rico, que basea o seu desenvolvemento nun desigual reparto da riqueza no mundo. Por iso, cando Xesús di: "Unha cousa che falta; vende cando tes e sígueme", eu doume por aludido. ¿Con que autoridade moral me sinto eu para criticar a fastuosidade de Roma cando tampouco eu fun quen de facer unha opción radical de pobreza?
ResponderEliminarPor outro lado o amor de Xesús se manifesta dun xeito radical: amar aos que ninguén ama, aos inimigos incluso. O motor do cambio está no amor. Tamén para os cambios precisos na Igrexa, o motor do cambio está no amor; entre outras cousas o amor interpela.
Hai unha anécdota: cando San Francisco acude a Roma ante o Papa para solicitar o visto bo cara a súa incipiente comunidade, o Papa está desconfiado: son tempos revoltos, moita herexía, moito autoproclamado reformista... O Papa lle pregunta a Francisco: "Ti eres pobre e eu son rico, ¿como podes amarme?" . E Francisco lle responde: "Sen xuizos". San Francisco está considerado un dos maiores reformadores na historia da Igrexa precisamente porque o seu testemuño de pobreza fixo axitarse moitas cousas no seo da Igrexa. É curioso, un homiño pobre da Italia rural do século XIII, imprimeu un pegada indeleble na Igrexa (eso é moi evanxñelico!).
Xesús nos propón un amor sen xuizos. Que non quere dicir un todo vale. Un dito xesuita di algo así como : estricto no persoal, comprensivo no comunitario.
Nesa dimensión e na que digo eu que Xesús buscaba o cambio dentro das persoas. Porque ese cambio interior e o que pode posibilitar a verdadeira reforma das estructuras humanas. Non haberá Igrexa pobre mentres non haxa unha maioría de cristiáns pobres. ¿Veremos eso algún dia? Probablemente non. Polo menos eu non teño tanta fe na humanidade. Ata o de agora non conseguimos ningunha das utopías que nos plantexamos (fixádevos os cacarexados obxectivos do milenio, que cada vez están máis lonxe!!!).
Pero entendo que non podemos (por realismo e saude mental) plantexarnos un resultado inmediato (chamo inmediato a obter ese resultado no espazo da nosa vida) nas accións reivindicativas que emprendemos. Cando eu acudo á masa crítica, merco productos ecolóxicos ou de comercio xusto, me manifesto pola erradicación da fame... non se me pasa pola cabeza que esas situacións vaian mudar a 1, a 10 ou a 30 anos vista. A idea e ir cambiando mentalidades, e ir sensibilizando. Digamolo así, ir cambiando corazóns. O cambi oestructural necesariamente chegará tra-lo cambio interior.
A "pena" que poño en Xesús no relato, por outro lado, non é resignación. Non é tampouco respaldo. A pena é resultado da liberdade. Se Xesús fora un tirano, non sentiría mágoa; simplemente imporía a súa idea e punto. Pero ese non é Xesús. A súa proposta é clara, pero aceptala ou non, depende de cada un. A decisión final é nosa.
Dis que a proposta de Xesús é clara. Será. Pero non entendo por qué estamos a interpretalo de manera tan diamentralmente oposta.
ResponderEliminarEntre las variadas etimologías de la palabra religión me voy a quedar con la que Cicerón propone en De natura deorum: «Qui autem omnia quae ad cultum deorum pertinerent diligenter retractarent et tamquam relegerent [...] sunt dicti religiosi ex relegendo», es decir, que religio viene de relegere, volver a leer, retomar la lectura de todo lo referente al culto. Así que, a pesar de que ya se han dicho muchas cosas en este post, no puedo evitar intervenir añadiendo otras citas a las que aquí se han utilizado (Mc 10, 17-22 y Juan 2,13-21)
ResponderEliminar"No penséis que he venido a traer la paz sobre la tierra. No vine a traer la paz, sino la espada.Porque he venido a enfrentar al hijo con su padre, a la hija con su madre y a la nuera con su suegra; y así, el hombre tendrá como enemigos a los de su propia casa.
El que ama a su padre o a su madre más que a mí, no es digno de mí; y el que ama a su hijo o a su hija más que a mí, no es digno de mí.
El que no toma su cruz y me sigue, no es digno de mí.
El que encuentre su vida, la perderá; y el que pierda su vida por mí, la encontrará". (Mt 10, 34-39)
No es que yo considere que esto sea una llamada a la violencia, no, porque el mensaje de Jesús es un mesaje de amor, de paz, de perdón; pero, ¿crees tú realmente que este es el mismo Jesús "apenado, con mágoa" de tu relato? Me parece que aquí el apenado eres tú, al contemplar el boato, la pompa, la fastuosidad, la ostentación de esta "igrexa rica" de la que hablas.
Y cuando Simeón dice a María: "Este niño será causa de caída y de elevación para muchos en Israel; será signo de contradicción;
y a ti misma una espada te atravesará el corazón. Así se manifestarán claramente los pensamientos íntimos de muchos" (Lc 2,34-35), yo lo que entiendo es que Jesús viene a "revolucionar" el mundo, con un mensaje de amor, vale, pero a través del dolor (morir, para luego resucitar).
No se puede justificar lo injustificable: cuando salen a la luz las corrupciones de los partidos políticos, siento indignación; pero cuando soy consciente de la corrupción de la Santa Madre Iglesia, ¿¿me siento "apenada"??
ResponderEliminarEl fenómeno religioso define y expresa la civilización. La expresa y la define porque es el fenómeno simultáneamente más vasto, más profundo y más coordinador. Es el más vasto porque la religión es un concepto del universo, e incluye por lo tanto una metafísica, una estética y una moral. Es el más profundo porque, siendo todo esto, lo es emotiva y no intelectualmente, de modo que pertenece a la esencia de nuestro ser (porque la emoción, como fenómeno definido, es anterior al pensamiento) y pertenece a aquella parte del espíritu humano en que hay más igualdad entre los hombres, puesto que, siendo los hombres diferentes en su grado de voluntad, y diferentes en el de su inteligencia, son menos diferentes en el de su emoción. Y, finalmente, el más coordinador porque la religión es por su naturaleza un fenómeno interior, pero, por su naturaleza también, un fenómeno colectivo; por eso la religión, ligando a los hombres, los liga más íntimamente que cualquier otro fenómeno social.
Digo todo esto por lo que comentabas "E que a min me gusta levar o evanxeo ao terreo persoal, dos individuos".
Vine a este blog porque me lo recomendaron, y me alegro de participar en él, así, con el evangelio en la mano...
Un saludo
Porque he venido a enfrentar al hijo con su padre, a la hija con su madre y a la nuera con su suegra;
ResponderEliminarPues mira, en eso sí que tuvo bastante éxito; sobre todo en lo último.
Que alegría, encontrar este sitio, ahora que tengo tiempo y puedo bucear en los blogs.
ResponderEliminarPero, flipo,...,con las casualidades, porque el otro día le di mi opinión sobre la fé a un compañero de trabajo de otra "corriente de pensamiento".Nos entendimos, creo y nos respetamos y el vió otro tipo de Iglesia que no conocía. Fué a raíz de un pequeño detalle, que ocurrió en la oficina y me alegro de que saliese el tema, porque recordé que tenía mi fé un poco fuera de cobertura. Espero poder compartir con vosotros mis inquietudes.
Un saludo para todos.
Porto, también aquí...?No conseguí, el enlace de tu Blog, sino gracias a Filla,...que fuerte
Es más, Manuel Regal, estuvo trabajando en Tierras de Abadín, con una de las dos personas más influyentes en mi formación cristiana, Mi querida y tremendamente añorada Madre Mª Antonia, conocida por su labor humana y su profunda religiosidad, que aún siendo asturiana, se envolvía de nuestra cultura y la vivía y disfrutaba como si fuera de aquí.
ResponderEliminarElla fué quien guió mis pasos hacia los llamados "Cursos" de Espiritualidade", que por aquel entonces "impartía" mi querido Andrés Torres Queiruga en Sobrado dos Monxes.
Ibamos un grupo de laicos, y allí con ellos en su pequeña, pero acogedora capilla, celebrábamos con ellos la Eucaristía, pero "la de verdad", sencilla. Luego nos quedábamos orando,y compartíamos la vida monacal. Recuerso su caldo de grelos y su pollo asado, que ellos mismos criaban y compartían con nosotros. Recuerdo las reflexiones que hacíamos en una de las salas, donde intentábamos descubrir y compartir lo mejor de cada uno. Fueron años muy felices, sin duda.
Allí, entre aquellos muros, fué donde empecé a escribir, y a emocionarme, cada vez que el coche, me traía de vuelta a Ferrol.
Pero lo más curioso de todo y que recuerdo con alegría, es que siempre que mis padres se encontraban con Mª Antonia y hablaban de mi, mis padres le decían..."cada vez que viene de allí, viene renovada, viene nueva"
Como añoro poder volver...algún día